İklim kriziyle mücadele platformlarında yer alan gençlik liderleri, küresel toplantılarda alınan kararların somut sonuçlar doğurmaması nedeniyle gençlerin bu süreçlere olan ilgisinin azaldığını vurguluyor. İklim değişikliğinin uzun vadede daha fazla etkilemesi beklenen gençler, iklim müzakerelerinde alınan kararların artık uygulamaya geçirilmesini talep ediyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) verilerine göre, 2020’de 10 yaş veya altında olan çocukların, 2100’de 1,5 derecelik küresel ısınma senaryosunda aşırı hava olaylarına maruz kalma riskinin yaklaşık dört kat artacağı öngörülüyor. Isınmanın 3 dereceye ulaşması durumunda ise bu riskin beş katına çıkması bekleniyor.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonunun (UNICEF) 10 ülkede gerçekleştirdiği bir araştırmaya göre, gençlerin yaklaşık yüzde 60’ı çevresel sorunlar konusunda ‘çok’ veya ‘aşırı derecede’ endişeli olduğunu belirtiyor. Katılımcıların yüzde 50 ila 67’si, iklim değişikliğinin kendilerinde üzüntü, korku, kaygı, öfke, güçsüzlük, çaresizlik ve suçluluk gibi duygulara yol açtığını ifade ediyor.
Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de 2024’te düzenlenen BM İklim Zirvesi’nde, COP29 Başkanlığı Gençlik İklim Şampiyonu Leyla Hasanova ve Nijerya Avrupa Birliği Gençlik Danışmanı, Theirworld Küresel Gençlik Elçisi ve şair Victory Ashaka, gençlerin iklim değişikliğine bakışını ve iklim müzakerelerine katılımını değerlendirdi.
Gençlerin iklim değişikliği ve çevresel sorunlar hakkında ciddi endişeler taşıdığını belirten Hasanova, şunları söyledi: ‘Bu gezegeni biz devralacağız. İklim değişikliği nedeniyle dönüşmüş ve çevresel açıdan zarar görmüş bir dünyayı miras alacak olan biz gençleriz ve bu durum bizi yakından ilgilendiriyor. Yaşayacağımız gezegenin sürdürülebilir, yeşil ve 15-20 yıl önce olduğu gibi yaşanabilir kalmasını istiyoruz.’
İklim değişikliği ile mücadelenin mevcut koşullarda giderek zorlaştığını vurgulayan Hasanova, gençlerin hem kendi ülkelerinde hem de COP gibi uluslararası platformlarda iklim müzakerelerinde değişim talep etmeye devam ettiğini belirtti. Hasanova, iklimle ilgili konferanslarda genellikle 40-50 yaş ve üzeri kişilerin geleceği ilgilendiren konuları tartıştığını gözlemlediklerini ifade ederek, katılımın yalnızca metinlerin kabul aşamasında değil, sürecin en başından itibaren sağlanmasının önemine dikkat çekti. COP29 Başkanlığı olarak COP31 sürecinde Türkiye ile işbirliği içinde çalışmanın heyecan verici olduğunu da sözlerine ekledi.
İklim krizinin günlük yaşamın doğrudan bir parçası haline geldiğini belirten Ashaka, deniz seviyesinin yükselmesi, kıyı taşkınları, erozyon ve aşırı sıcak hava dalgaları gibi etkilerin giderek daha fazla hissedildiğini söyledi. Bu olumsuzlukların insan faaliyetleri ve ihmallerle bağlantılı olduğunu düşünen Ashaka, insanların konuya yeterince ilgi göstermemesinin nedeninin, bunu yalnızca teknik bir mesele olarak görmeleri olduğunu belirtti. Ashaka, bu algıyı kırmak için sanatı, özellikle de şiiri kullanarak teknik kavramları sadeleştirdiğini ve gençlerin iklim değişikliğine daha kolay erişimini hedeflediğini paylaştı. Değişimin farkındalıkla başladığını, ardından sorumluluk ve eylemin geldiğini vurgulayan Ashaka, ‘Dünyayı ancak bu şekilde değiştirebiliriz’ dedi.
Küresel iklim zirvelerinde genellikle vaatlerin öne çıktığına değinen Ashaka, liderlerin taahhütlerde bulunduğunu ancak asıl önemli sorunun bu görüşmelerin ve verilen sözlerin somut karşılığının ne olduğu olduğunu dile getirdi. Zirvelerde konuşulan meselelerin ve açıklanan taahhütlerin sahada nasıl bir dönüşüm yarattığının sorgulanması gerektiğini belirtti. Toplantıların söylem düzeyinde kalmasının gençlerin ilgisini azalttığını ifade eden Ashaka, ‘Sürekli konuşuyoruz ancak konuşmanın yanında harekete geçmek de gerekiyor. Verilen sözlerin, açıklanan iklim finansmanı taahhütlerinin ve yapılan çağrıların somut sonuçlara dönüşmesi şart’ diye konuştu. Ashaka, Afrika kıtasındaki gibi ülkelerin düşük sorumluluklarına rağmen ağır sonuçlarla karşı karşıya kaldığını hatırlatarak, gençlerin sorunun küresel boyutunu kavradıklarında ilgilerinin artacağına inandığını ve farkındalık ile iklim eğitimi üzerinden harekete geçilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
